Geschiedenis - de Molen

 

DE STANDERDMOLEN

 

Door: C. Hellemons, lid Heemkundekring, Rosmalen
Foto's: Heemkundekring, Rosmalen

Molen_3.jpg

 

Het is wel duidelijk dat  Rosmalen vroeger meerdere molens gehad moet hebben. In 1377 is er al sprake van een windmolen, een crijtermolen en een watermolen. In 1692 wordt er gesproken over een rosmolen bij het landgoed Coudewater. In zijn Aardrijkskundig woor­denboek van 1847 schrijft L A.J. van der Aa voor wat betreft Rosmalen: "Men heeft er twee leerlooierijen, eene vermicelli- en macaronifabriek, eene bierbrouwerij, en eene houten windkooren-, eene roskooren- en eene rosoliemolen."

 

Er waren dus meerdere molens in Rosmalen. Van al die molens is alleen deze standerdmolen nog geheel in werking.

Wanneer de molen gebouwd is, is niet precies bekend, maar is in ieder geval voor 1698, toen Cornelis Couwenbergh genoemd werd als molenaar op de korenwindmolen alhier.

Op sommige balken en planken zijn getallen aangebracht. Dit zou erop kunnen wijzen, dat de molen eerst ergens anders heeft gestaan en dat men bij het afbreken de balken en planken heeft genummerd om hem op zijn huidige plaats weer precies zo te kunnen opbouwen. Het kan ook zijn, dat deze balken van andere molens afkomstig zijn. Hoe dat precies in elkaar zit is niet bekend.


Oorspronkelijk was de molen een open standerdmolen. Deze open constructie is

dichtgemaakt om het houtwerk te beschermen tegen weersinvloeden. Men verkreeg zo tevens een kleine opslagruimte.

De molen stond vroeger op een natuurlijke verhoging, voorzien van opritten voor de molenkarren in een landelijke omgeving. Van deze omgeving is nu niet veel meer over.


In 1740 stortte de molen van Rosmalen neer als gevolg van de harde wind. Poorters was toen molenaar op "`s lands coornwintmoolen alhier te Rosmalen."

Oude_foto_Molen_Rosmalen.jpg
Molen_2.jpg

 

 

De molenaars van de standerdmolen

De molen is zes generaties lang bemalen door een Van Lith. Een overzicht:

·         Dirk Teulings was molenaar op de korenwindmolen van Rosmalen en gehuwd met Anna Maria van de Mosselaar. Toen Dirk Teulings in 1749 overleed, huwde Anna Maria met Jan van Lith. Jan van Lith was één van de twaalf  kinderen van Dirk van Lith, molenaar in Alphen aan de Maas en Ida Franken.

·         Jan van Lith (10/4/1718 - 24/4/1787) was getrouwd met Anna Maria van de Mosselaar. Uit dit huwelijk werden veertien kinderen geboren, onder wie Dirk.

·         Dirk van Lith (29/5/1752 - 27/9/1835) was getrouwd met Maria Catharina van Dinther. Uit dit huwelijk werden zes kinderen geboren, onder wie Jan.

·         Jan van Lith (11/7/1792 - ....) was getrouwd met Johanna Maria van Heumen. Uit dit huwelijk werden elf kinderen geboren, onder wie Bart.

·         Bart van Lith (21/4/1835 - 13/4/1907) was getrouwd met Johanna Maria van Erp. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren, onder wie Johan.

·         Johan van Lith (24/6/1870 - 17/8/1943) was getrouwd met Anna Maria Hermens. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren, onder wie Albert en Cornelia.

·         Albert van Lith (17/3/1925 - ../3/1948) is maar 23 jaar geworden. Zijn zuster Cornelia nam de molen over. Cornelia van Lith was getrouwd met Gerard Peters.

 

 Molen_Rosmalen_met_bakker_Verbiesen_op_de_voorgrond.jpg

Bakker Verbiesen met paard en wagen voor de molen